Recupera-la praza de Armas.

Agora que está tan en boca de todos a remodelación da praza de Armas, quero aproveitar para facer unha reivindicación que considero da maior xustiza:

¡¡ACABEMOS COA ACTUAL CASA DO CONCELLO!! Non é que teña nada contra dela…salvo que está emprazada no lugar equivocado.

A construcción no seu día do concello supuxo a mutilación da Praza de Armas tal e como foi proxectada no século XVIII, reducindo a súa superficie a aproximadamente a metade.

Sen dúbida, se de verdade desexamos conseguir a cualificación dos Arsenais, defensas da ría e Ferrol da Ilustración coma Patrimonio da Humanidade, non podemos renunciar a recuperar para a cidadanía esta praza tal e como era.

Unhas fotos de mostra extraídas dun xa comentado eiquí, mágnifico fotoblog adicado ó Ferrol antigo.

¿Non vos recorda á Praza de Amboage?

Eiquí outra foto algo posterior, con arbolado e coa igrexa do Carme coa súa configuración arquitectónica actual.

Visto isto,seguro que todos os estades preguntando. Vale,  moi ben e moi bonito todo pero, ¿onde poñemo-la nova Casa do Concello?

Pero ¡NON! Non vou respostar a esa aguda pregunta agora. Fareino…

despois da publicidade, je, je, je…

O artigo…ese gran descoñecido.

Coma continuación do meu anterior artigo vou falar do artigo, do artigo determinado co que algúns teñen a ben “adornar”, por suposto en perfecto castelán, o nome da nosa cidade.

A miña opinión ó respecto é clara: paso de que me metan en líos Coruños-Galicio-Bilingües que, ademais, xeran debates totalmente artificiais e inexistentes nesta cidade.

O topónimo oficial é Ferrol, porque así se decidiu no seu momento, no ano 1982, cando con moi bo criterio, eliminouse do topónimo a ese “Fresco general venido del Norte”  coma o denominaba, en xerga meteoroilóxica “La Codorniz”, tamén coñecido coma “Caudillo de España por la gracia de Dios” segundo as moedas que el mesmo acuñara. (Que digo eu que Deus, posto a facer gracias, podía adicarse a contar chistes en vez de a facer putadas, ¿non si?).

Tamén é Ferrol porque, segundo recoñece Montero Aróstegui no seu libro “Historia y descripción de la ciudad y departamento naval de El Ferrol” na primeira acta que no intre da redacción do seu libro (1858) se conservaba do concello, falábase da “villa de Ferrol”. (E iso que dito por un autor que no título de seu libro prefire o uso do topónimo con artigo e, polo tanto, nada sospeitoso de ser un “comeartigos” nacionalista).

E tamén é Ferrol porque, en moitos documentos antigos, mentres que se fala da vila de A Graña (ou La Graña, se o documento está en castelán), noméase sen embargo a poboación existente da outra beira da enseada da Malata como Ferrol, sen artigo.

¿Que en qué documentos pasa isto? Pois, por exemplo, no plano da ría de Pedro Teixeira de 1634, na descrición do porto de Ferrol de B. Gómez de 1639 ou o plano da ría de Ferrol e o seu sistema defensivo de J. Sánchez Bort de 1771.

¿Que tamén hai moitos documentos que falan de El Ferrol? Abofé, non o vou negar. Parece que o debate entre artiguistas e non artiguistas pode vir…ata do século XIII. Agora ben, nos documentos máis antigos predomina, ó meu entender, a forma sen artigo, que sen embargo pasa a ser preponderante no S. XVIII. Por iso me decanto polo topónimo “pelado”.

En cuarto lugar, é Ferrol porque os outros lugares con idéntico topónimo existentes nesta zona do mundo, tanto en Carballo coma en Xove e en Castropol, tamén passan do artigo, e xa empezamos a ser de máis e vir de moi lonxe e moi antigo para ser unha confabulación xudeu-masónica de perigosos esquerdistas os nonartigueros.

E, para finalizar, é Ferrol porque eu nunca escoitei a un ferrolán dicir que el era de “El Ferrol”, mentres que unha noite, paseando as ramblas de Barcelona, sobresaltoume unha turba de rapaces que ían de marcha berrando a gorxa rachada…¡¡¡QUE SOMOS DE FERROL!!!

E, ¿sabedes quen estaba ó final da rambla esperando aos de Ferrol?

En efecto, a Negra Flor.

Deica meus.

(Homenaxe a Güili, o zángano máis zángano dende o da abella Maia).

¿De ónde ven o nome de Ferrol?

Amigos, o tema deste post, escrito tras moito, moito tempo de silenzo (por lacazanería, máis que por outra causo, todo sexa dito) non é outro que a orixe do nome da nosa cidade, que por certo, como ben sabedes é…

¡FERROL!, ¡FERROL!, sen O en galego (tampouco o leva en portugués) , sen EL en castelán, sen LE en français, sen THE en english, sen IL en italiano, sen DIE en alemán…

Esta puntualización fágoa ademais cun afectouso saúdo e recordo ós meus amigos da

que nunca pareceron darse por enterados de que co retorno da democracia non só renunciamos ó Caudillo, senón tamén ao artigo. Sen rencor, alomenos por este lapsus, outra cousa foi o de elimina-lo vagón-cafetería do expreso a Madrid nos 90. Iso, sentíndoo moito, non tivo perdón de deus.

Pero bueno, imos ao que imos, que o do artigo é outra historia e merece ser contada noutra ocasión, como diría Michael Ende.

Hai varias teses que pretender explica-la orixe do topónio da nosa cidade. Así:

• No século XVIII pensouse que podería provir de Farol, facendo referencia a unha luz que servise de guía para os que os navegantes chegasen a porto. Esta hipótese está hoxe en día desacreditada, pois ao parecer a verba farol chegou ao castelán non antes do século XV, e existen referencias a Ferrol xa no S. XI. Por outra banda, tampouco as leis de evolución etimolóxica explicarían como o Farol trocou en Ferrol. (Uií, polos pelos!!! Ao parecer o Século das Luces non o foi tanto no eido etimolóxico). Conste que estaban tan convencidos do tema que puxeron un farol no escudo da cidade.

 

• Hai quen di que pode vir de Ecclesiae S. Juliani et Ferreoli, pois ao parecer San Xiao e San Ferreol deron en martirizarse xuntos (sempre se dixo que as penas levábanse mellor en compaña). Esta tese ten de interese o feito de que explica a un tempo a orixe de San Xiao de Ferrol e San Xiao de Friol, en Lugo, e o apoio tamén da orixe francesa de ámbolos dous santos, cuxa devoción poidera vir ata Galicia a través do Camiño de Santiago (o Francés no caso de Friol e o coñecido coma Inglés no caso de Ferrol). Nembargante, pese á boa pinta que ten a hipótese, non está claro como se pasou de et Ferreoli a de Ferrol, e por outro lado, tras navegar largo e tendido por páxinas de santos, santiños e santóns con grave risco para a miña integridade moral, decidín aplica-la navalla de Ockham non sen antes admiti-la miña incapacidade para contrastar que ós dous santos en cuestión lles deran matarile xuntos.

 

• Outra hipótese fala de que podería vir do celta fer (embocadura, porto, salto de auga) e ol (preto). Non sei a vós, pero a mín esta hipótese sóame a gomaespumino total. Por outra parte, ¿cantas poboación que comecen por fer hai na costa galega? E sobre todo, ¿como é que os outros lugares existentes en Galicia co nome de Ferrol non están pegados á costa? Si, xa sei, que preto é un concepto relativo, que se cadra teñen un salto de auga perto, se por excusas non vai ser.

 Vamos, que visto o visto, polo momento, imos quedar coas gañas, ou vendo o vaso medio cheo, cunha boa oportunidade para o debate. Fago constar ademais que a este debate poderían engadirse outras posibilidades, coma que fer veña de ferro (pouco hai por estes lares, peeeero…) ou que, como defenden para Friol, poda vir de Forum Iulii, ou dun Ferreolus que non sería o santo, pero si o señor destes lares hai xa algún tempo (antes do S. XI).

Fagan xogo señores, e se alguén ten unha opinión cualificada mellor ca o do servidor (o que non é difícil) que opine, que opine.

Eu, veña dun Ferreolus santiño ou demiño, de secano ou peixeiro, ferreiro ou comerciante, o que si teño claro é que O Ferrol é un club de fútbol. ¿Tan díficil lles resulta entender esto ós d’O Madrid?

 

Un gran blog con fotos antiguas de Ferrol…

Moi ben feito e moi coidado este blog. Parabéns ó seu creador:

http://ferrol.antiguo.googlepages.com/

Visita altamente recomendable para tódolos deste recuncho do planeta terra.

O multamóbil, o multamóbil, como me gusta, o multamobil!

En Vigo: 2 (Citröen, of course) para loitar contra o deporte nacional dos “ghichos” da capital do sur de Galicia: o aparcamento en doble fila.

En Coruña: 1, neste caso para azotar ós cascarilleiros onde máis lles doe…¡no seguro obrigatorio! E se están a prantexar adquirir un máis para darlles caña os que protestan polo carril bus.

En Ferrol…comemos os mocos ou qué? MULTAMÓBIL XA! E así os peóns poderemos disfrutar das rúas peonís, xa que, alomenos por agora, algunhas das remodelacións só serviron para que os coches podan aparcar máis pegados ós portais (por exemplo a rúa Magdalena).

¿Coexistencia? Amos hombre!! A ver se coexistes ti cando ves vir un incívico cun macrotodoterreo deses de 5 millóns das antiguas ptas mercado ex profeso para montar bordillos (que frustación para os seus donos que agora os quiten, ¿non?). Iso é coma coexistir un miura na rúa Estafeta ás 8.05 da mañá do 8 de xullo.

Alcalde: Mercáo XA!! Sae a conta a inversión. Custa uns 60.000 euriños e, se nos fiamos da experiencia viguesa, onde multa un promedio duns 140 vehículos ó día por sancións de mal aparcamento (sobre todo doble fila, como xa se dixo) onde o importa está entre 90 e 300 “leuros”. Poñendo en Ferroliño a mitade de multas diarias que en Vigo, non, a cuarta parte: 140/4 = 35 x 90 = 3150 € ó día. Total período devolución da inversión: 60000/3150 = 19 días. Añadídelle a este número gordo as pegas que queirades: mantemento, porcentaxe de multas “fallidas”, cursos de manexo para os polis locais…estou disposto a admitir que se chegue a tardar en recupera-la inversión ¿un mes?¿dous?¿tres? QUÉ MÁIS DA!

Se vos acusan de afán recaudatorio podedes dicir que A MOITA HONRA. Mellor ter afán recadatorio contra os incívicos que impiden a saída dos portais e/ou fastidan tódalas beirarrúas a base de montalas que telo contra tódolos ferroláns de xeito indiscriminado a través do imposto de vehículos de tracción mecánica. Ademáis, haberá que paga-la nova brigada de mantemento de rúas e viais, con indepencia (como dicía a pintada do muro do Masculino, agora xa tristemente perdida; un día abriremos un post para lembrar as pintadas históricas deste Ferroliño) que se contrate vía emprego público ou cun servizo privatizado. (Debate por outro lado un pouco bobo, pois o que importa, digo eu, será que o emprego creado sexa de calidade, e non tanto se é público ou non. Non todo o público é o mellor…e non me fagades poñer exemplos).

Este modeliño non estaría mal:

Fogonaso nº2: Un cruce de rúas…

Cruce da rúa Sánchez Barcaiztegui (a que baixa dende a Casa-Cuna) coa rúa do Sol, recentemente remodelado. Como diría o rapaz do Belén da Orden Tercera: “¡Observeeeen como piiiiiiiisaan las aceeeeeeeeeeras!!

¿Non sería mellor cambiar xa de lado a banda de aparcamento no treito de Sánchez Barcaiztegui entre Sol e María, antes de que os vehículos, de tanto pasar por enriba da orella da nova beirarrúa reventen as lousas de granito, polo momento flamantes?

Por certo, que para os curiosos, consultando a wikipedia, podemos saber algo más de Victoriano Sánchez Barcaiztegui, marino. (Recomendable por culturilla xeral ferrolana, aínda que, por motivos da súa aportación a ciencia eu teño maior aprecio por Cosme Damián Churruca e, sobre todo, Dionisio Alcalá Galiano (debería reflexionarse acerca da perda que supuxo a derrota de Xibraltar non dende o punto de vista militar, senón científico).

Isto enlaza con outra das ideas expostas noutro artigo desde blog: ¿non sería bo que as placas dos nomes das rúas dixesen algo acerca dos homenaxeados? ¿non son dignos de eloxio os logros dos anteditos, de Concepción Arenal, dos pintores Máximo Ramos, Pérez Villamil ou Bello Piñeiro, do poeta Pérez Parallé, de Ricardo Carballo Calero, do enxeñeiro Andrés Comerma, Antonio “O Galego” Soto, líder da Patagonia rebelde, o naturalista Víctor López Seoane, os mártires do 10 do Marzal…

Fogonasos: Rúa Real 11:40 a.m. 01/08/08

Suponse que de 11 a 23 h e de Amboage a Armas é unha rúa peonil. Suponse, claro.

Tamén se supón que diante de Amboage, as beirarrúas son para os peóns. Xa!!

And guat abaut bullin’ a multamóbil for de local polís?

Queridos Reis Magos:

Este ano fun un ferrolán moi bo. Tomei o arroz con leite en San Xiao, e os freixós no Entroido. Saín nas Pepitas e confeso que case chego a coller sitio para ve-la procesiçión do Encontro (cousa case imposible). Paseei rúa Real arriba e galiano abaixo, fun ás festas de San Xoán, animei ó Racing, vin os fogos de San Ramón, bañeime en Doniños, en Esmelle, en Cobas e en Ponzos, collín a lancha para comer polbo en Mugardos…en fin, que como fun moi bo, quero pedirvos un regaliño, cos meus pais (políticos, se entende) non me acaban de dar: QUERO UN CENTRO PEONIL!!

Para facervos máis fácil o encargo, adreivos algunhas pistas sobre o tipo de centro peonil que quero:

QUE? Unha peatonalización do centro urbán da cidade de Ferrol.

ONDE? Para empezar bastaríame coas rúas: Real dende a Praza de España a Capitanía, Galiano, Dolores e Gravina completas, María dende a Praza de España á Rúa San Diego, Magdalena en idéntico tramo, e, en canto ás transversais, Carme, Rubalcava, Terra, A Coruña, Concepción Arenal e Méndez Núñez, todas elas dende Sol a Iglesia.

En sucesivas fases poderíase pensar en peatonalizar a zona entre a Praza do Callao e as Angustias (rúas Pardo Baixo, Lugo, etc.), a zona de Ferrol Vello (rúas Castro, Cristo, Benito Vicetto e Carmen Curuxeiras), e tamén o contorno da universidade en Esteiro, alomenos nas proximidades da Casa do Patín.

Polo que se refire ó Sánchez Aguilera, simplemente espero que moitas das rúas que nel se xeren sexam peonís, e que só os grandes eixos que conecten esta nova peza urbana co exterior sexan permeables ó tráfico.

CANDO? Xa, polo amor de deus! Levamos un século de retraso con respecto a vilas como Viveiro, e decenios con relación a outras coma Compostela, Oviedo ou Pontevedra. A que carallo esperamos?

COMO? Uff, boa pregunta ista. Tras facer unha pequena tormenta de ideas, ahí van algunhas das posibles actuacións que creo poderían formar parte deste plan:

1. Programa de aparcamentos soterrados disuasorios: a idea sería facer unha rede de aparcamentos situados sempre na periferia da zona a peatonalizar, nunca na mesma zona, pois a idea é que os automóbiles non entren nesta zona salvo casos particulares (servizos públicos, residentes, emerxencias, etc.), pero o máis próximos posible.

Parte deste programa xa está executado (parkings da Praza de España, Mercado, Cantón). Outros bos emprazamentos serían: Instituto Concepción Arenal, Estación de trens (sobre todo se esta se traslada cara ó Inferniño- San Xoán), Sánchez Aguilera, Juan de Lángara, Colexio Cruceiro de Canido, Avenida de Esteiro, Batallóns.

Non parecen apropiados para o desenrolo de parkings neles: Praza de Amboage, Praza do Carbón, Parque Raiña Sofía e Cantón de Molíns, por razóns obvias.

O parking da Praza de Armas podería reconvertirse nun parking para residentes, podendo crearse un segundo parking para residentes baixo as pistas deportivas do Colexio Tirso de Molina.

(Esta solución de parkings baixo pistas de centros educativos xa se ensaiou con éxito en Santiago de Compostela baixo o IES Rosalía de Castro).

Nesta foto aérea extraida do utilísimo Google Earth móstranse os posibles emprazamentos deste “cinto de parkings”. (Verde existentes, vermello novos, azul residentes):

2. Reactivación do transporte público polo centro urbán: sempre polo cinto que quedaría sen peatonalizar (Sol-Arce-Iglesia-Lugo), e empregando para os itinerarios pola zona vehículos de menor tamaño que os actualmente existentes, como se fai en moitas cidades en zonas de difícil acceso (p.ex., en Granada á Alhambra e ó Albaycín chégase en minibuses coma éste).

Rutas? Bueno, difícil respostar a esa pregunta. Evidentemete habería que facer un estudio de demanda. Aínda así, algunhas suxestións:

a) Esteiro Universidade- Avda Esteiro- Correos- Mercado- Porto- Ctra. Alta- Breogán- Amboage- Arce- Iglesia- Callao- Españoleto- Esteiro Universidade.

b) Ambulatorio- Cuntis- Roi Xordo- Sol- Amboage- Raiña Sofía- Breogán- Espartero- Porto- Praza Vella- Costa de Mella- Iglesia- Callao- Españoleto- Avda. Vigo- Cataluña- Ambulatorio.

c) Estacións- Sánchez Aguilera- Dr. Fleming- Almendra- Terra- Sol- Arce- Iglesia- Pza. España- Ctra. Castela- Inferniño- Ctra. Castela- Avda. Compostela (Estacións).

3. Reurbanización das rúas:tanto das que se van peatonalizar coma das que conformarán o “primeiro cinto” (Sol-Arce-Iglesia-Lugo). Nestas últimas debe buscarse a atemperación do tráfico. Polo tanto, carrís estrictos, adoquinado si, posible semaforización dos cruces Sol-Terra, Sol-A Coruña, Iglesia-Concepción Arenal, beirarrúas amplas asimétricas con cambio de lado da beirarrúa ampla en cada mazá, etc. Ah! E moita dureza co aparcamento montando as beirarrúas, pois nestas condicións estorbaría enormemente a circulación, amén de deteriorar aceleradamente as beirarrúas, cousa que xa podemos detectar hoxe en día. A reurbanización das rúas peonís, por favor, con máis calidade (modelos Galiano, Dolores, Carmen?).

4 Regulación dos accesos para residentes: por medio de bolardos retráctiles accionados por tarxeta ou, aínda mellor, por lector de matrículas. Nas rúas peonís con garaxes os residentes que accedan ós mesmos deberían ter unha velocidade moi limitada (15 km/h).

5. Extensión ó centro dos puntos de aluguer de bicicletas: e tamén ás estacións, con posible acceso ó centro a través do Sánchez Aguilera.

6. Política de limitación de horarios para carga/descarga: para os comercios da zona peatonalizada (p. ex. de 9 a 11 h e de 19 a 21 h).

7. Embelecimento cidadán: homoxeneización das placas das rúas, placas informativas en monumentos, placas do tipo “viveu aquí…”, como as que colocan na cidade de Londres, etc.

POR QUE? Para reactiva-lo centro urbán da cidade, reforzando nel a actividade comercial e o seu carácter de centro comercial aberto. Para reducir a pegada enerxética da cidade. Para mellora-la saúde doa habitantes de Ferrol. Para facer de Ferrol e do seu centro urbñan un atractivo turístico en si, potenciando esta fonte de ingresos para a cidade…ou é que agora que a construcción naval volve ir ben ímonos esquencer dos riscos do “moncultivo” industrial e xa voltamos a dar por bo o mesmo?

Creo sinceramente na capacidade de Ferrol para ser un referente turístico en si a nivel por suposto galego, e tamén estatal (non tanto a nivel europeo ou mundial, como o é Santiago, pisemos en terra).

Atractivos? Que tal unha serie de museus de alta calidade e gratuitos, como poderían ser o Museu da Construcción Naval, o Museu da Natureza da SGHN e o futuro Museu da Cidade (que parece non vai arrancar nunca a facerse, xa que a Consellería de Cultura supoño que agora só ten ollos para o herdado Gaiás), complementados pola fundación Caixa Galicia.

E que tal unha ruta guiada polos arsenais e fortificacións da ría, que se desexan declarar Patrimonio da Humanidade, cun bo centro de interpretacióncon exposición permanente? E outra ruta do modernismo, percorrendo os edificios de Ucha? Xa temos un bo xérmono destas últimas ideas coas visitas guiadas que fai o concello.

Así que nada, queridos reis, se de verdade sodes magos, coma din os meus pais, facédelle ve-los políticos desta city este artigo, a ver se queda algo. Unha aperta!!

Peatonalización? Si, gracias.

Non é ningún segredo que os enxeñeiros que deseñaron o barrio da Magdalena coma parte do plan de construcción dos arsenais no S. XVIII non pensaron que a súa cuadrícula hipodámica, coas súas prazas do Carme e de Dolores, espazos de convivencia que se prolongaban ó longo das propias rúas, rúas flanqueadas por edificios de dúas alturas, podería perder algún día a súa medida, a súa calidade coma espacio de acollemento.

I é que xa o dixo Protágoras no S. V a.c. “O home é a medida de tódalas cousas”, o home, non o seu automóbil.

As axeitadas proporcións existentes inicialmente no barrio da Magdalena, que facían as rúas espazos amplos, soleados, ventilados e, en consecuencia, salubres para os peóns, téñense visto terxiversadas dende mediados do pasado século XX pola aparición dos automóbiles e a reserva para os mesmos dunha banda de circulación preferente.

Pero, é isto realmente o desexable? Aporta o tráfico polo centro histórico da cidade algún valor engadido ou, polo contrario, resta máis do que suma? Sería Ferrol un sitio máis cómodo ou máis incómodo para vivir cun centro peatonalizado?

Non, non respondan todavía. Déanse uns días para reflexionar. Eu tamén mos vou dar, pois aínda que creo ter xa unha opinión clara ó respecto, nunca está de máis repasa-las ideas antes de expoñelas.

Mentres tanto, unha bela foto da hoxe angurienta praza do Callao, foto que data de finais do século XIX. Por certo, alguén sabe de quen era o busto que presidía a praza e que foi del?

Small is beautiful. Ti que fas por Ferroliño?

O barrio da Magdalena

Dúas persoas discuten acaloradamente sentadas nunha terraza da praza de Amboage, no Cantón, no porto, na rúa Dolores, na praza do Inferniño…¡que máis da o lugar! Quen é o ferrolán? Fácil, o que fala mal da súa cidade.

Está claro que o pensamento crítico está fortemente arraigado na nosa cidade pero, que facemos cada un de nós para mellorala? Levado por esta reflexión, e facendo bo o lema do “Small is beautiful” de Fritz Schumacher, pensei na posibilidade de crear este blog, buscando crear nel un foro de opinión acerca de temas relacionados coa calidade de vida na nosa cidade, con espíritu crítico pero, ó mesmo tempo, constructivo.

Ó longo dos próximos meses espero ir deixando neste caderno as miñas ideas acerca de como facer de Ferrol un lugar algo mellor. Se estas ideas son boas ou están trabucadas, vós mesmos poderedes xulgalo.

En calquera caso, resístome a ser un mero voto máis que participa nas decisións acerca do futuro da súa vila unha vez cada catro anos, e, normalmente, con pouca ilusión. Podese ter ilusión por algo que a un lle resulta totalmente alleo? É realmente participativo o goberno da nosa cidade? É este modelo de democracia unha democracia realmente participativa?

Como queira que unha das miñas paixóns é o urbanismo, e nestes lares temos grandes e paupérrimos exercicios da urbanística, manifesto a miña solemne intención de tratar de convertir este blog nun punto de encontro para todos aqueles que cren que un bo urbanismo é unha moi boa base para acadar unha boa calidade de vida. Estades todos invitados.

 Unha aperta, e, como dicía o entrañable sarxento de “Cancións triste de Hill Street” (agora que xa voltamos a ter policías locais nas rúas)…E RAPACES, TEDE COIDADO AHÍ FÓRA.